Na 44. onlajn susretu predstavljanja novih folklorističkih publikacija, koji organizuje Komisija za folkloristiku MKS, u ponedeljak, 5. decembra 2025. godine, predstavljena je nova knjiga dr Ivane Lazić Konjik, saradnice Instituta za srpski jezik SANU i prof. dr Marijana Jelića, redovnog profesora Pedagoškog fakulteta u Somboru. Monografija pod naslovom „Leksika lirskih narodnih pesama (leksikološki, leksikografski i kulturološki aspekti)”, 2025, objavljena je na sajtu Pedagoškog fakulteta u Somboru, kao elektronsko izdanje. O knjizi su govorili njeni autori.
Monografija je rezultat višegodišnjeg istraživanja leksike Vukovih srpskih lirskih narodnih pesama. Njen cilj je da osvetli i analizira promene u jeziku i leksici od vremena kada ih je Vuk Stefanović Karadžić prikupio i objavio do savremenog jezika. Analizom su, takođe, obuhvaćeni kulturni i društveni činioci koji su uticali na pomenute promene, što je omogućilo da se pruži sveobuhvatniji uvid u dinamiku razvoja leksičkog sistema srpskog jezika u kontekstu društvenih i istorijskih događaja.
Istraživanje prezentovano u ovoj monografiji zasnovano je na korpusu leksike ekscerpirane iz prve knjige Vukovih Srpskih narodnih pjesama 1841, objavljene u izdanju Sabranih dela Vuka Karadžića, izdavačkih preduzeća Prosveta i Nolit, 1987. Ova Vukova zbirka sadrži ukupno 793 pesme. Njihovom totalnom ekscerpcijom dobijen je korpus od ukupno 5102 reči, koji je podvrgnut daljoj analizi.
Deo monografije čini frekvencijski rečnik lirskih narodnih pesama, u kojem su sve reči koje se javljaju u pesmama predstavljene prema učestalosti pojavljivanja, i to prema frekvencijskom i prema azbučnom redosledu. Rečnik ima više značajnih aspekata, kako za lingvistička, tako i za kulturološka i književna istraživanja i predstavlja ključni alat za dublje razumevanje srpske narodne poezije i njene jezičke i kulturne vrednosti.
Knjiga „Leksika lirskih narodnih pesama (leksikološki, leksikografski i kulturološki aspekti)“ namenjena je stručnoj i naučnoj lingvističkoj javnosti, folkloristima i kulturolozima, ali i svima koji žele da bolje razumeju ove pesme odnosno jezičke promene od Vukovog doba do danas. Želja autora je da knjiga doprinese lakšem razumevanju leksike srpskih lirskih narodnih pesama i podstakne dalja istraživanja u oblastima leksikologije, leksikografije i folkloristike.
Monografiju su recenzirali uvaženi filolozi i lingvisti dr Stana Ristić, naučni savetnik Instituta za srpski jezik SANU, prof. dr Veselina Đurkin, redovni profesor fakulteta u Somboru i prof. dr Dejan Ajdačić, profesor Gdanjskog univerziteta.
Knjiga se može besplatno preuzeti na sajtu Pedagoškog fakulteta u Somboru, u sekciji izdavaštvo, odeljak edicije, monografije, na adresi: http://www.pef.uns.ac.rs/index.php/2022-02-25-09-23-09/2022-02-28-10-52-13/131-2022-02-28-10-44-16
Pored ove monografije, na skupu su predstvaljene i sledeće knjige: „Mačke u slavenskim kulturama”, Ur. Dejan Ajdačić i Suzana Marjanić, Zagreb: Durieux, 2024; Lidija Delić „Glad, a srpska”, Novi Sad: Akademska knjiga, 2025; Vіtalій Щepansьkiй „Kіstka šamana: tюrksьkiй šamanіzm u Velikomu Knяzіvstvі Litovsьkomu”, Vidavnictvo Ruslana Halіkova, 2019.
Izvor: https://www.facebook.com/UdruzenjeFolklorista
